Connect with us

ŞÜKRÜ ATAKAN

KÜTAHYA DÜĞÜN ADETLERİ 1

BİRİNCİ BÖLÜM

Devlet Hatunun Yıldırım Bayazıt’a Gelin Gitmesi

Yaşadığımız il Kütahya’yı değişik yön ve değerleri ile tanıtmaya devam ediyoruz. Bunun için geniş bir araştırma yaptım ve kendi yaşadıklarımı, gözlemlerimi de katarak bu yazı dizisini sizler için yazdım.
Kütahya düğün adetlerinin 650 sene gibi uzun bir geçmişi vardır. Araştırmalarım sonucu öğrendiğim ilk görkemli düğün Germiyan beyi Süleyman Şah’ın dünyalar güzeli kızı Devlet Hatun ile Osmanlı Hükümdarı 1. Murat’ın oğlu, o tarihlerde Kütahya’da şehzade olarak bulunan Yıldırım Bayazıt’ın düğünüdür. Devlet Hatun’un kırk deve yükü çeyizi ile gelinlik elbisesi, sim altından işlemeli el emeği göz nuru tefe başı (Kütahya ağzı il tepbaşı veya üçetek)ile elmas iğnelerle kaplı gelin başı günümüzden 50-60 yıl öncesine kadar ağır esbap denen bu urbalar ve takılar zengin düğünlerinde gelin ve yengeler tarafından giyilirdi. Diğer bir rivayete göre Devlet Hatun’un Osmanlıya gelin gitmesi ile, sarayda sofra, yemek, kıyafet, adab-ı muhaşeret kaidelerinin değiştiği söylenir.

Düğün Urbası Ve Esbaplar

Tarih boyunca Kütahyamızda el tezgahlarında dokunmuş yünlü kumaşlar üzerine, gergef yardımı ile altın sim sırma, el emeği göz nuru fermene, ferace, eğrimli, çatkılı, tefebaşı, pullu, dallı, dizbağlı, ağır esbaplar başta taç, oyalı dane ayakta kundura, saşon boncuk işlemeli ,terlik belde gümüş kemer, car, çarşaf, boyunda zinet altını , gerdanlık,inci, elmas tek taş veya mekik yüzük, gül küpe ve gül yüzük. Bunlar günümüzde paha biçilmez antika değer taşıyan eşyalardır.

Kütahya’nın örf adet ve geleneksel düğünleri için günümüzden 60 yıl evveline gidip kısa ve öz olarak yazalım. Evlenme, erkek çocukların askerliğini yapıp, eli ekmek tutunca yani bir meslek sahibi olunca gündeme gelir (20-25 yaş).Kız çocuklarında ise henüz beşikte iken çeyiz hazırlığına başlanır.( kız beşiğe çeyiz sandığa).kız için gelin olma çağı 16-18 yaşındaydı. Kız çocukları ekseri ilk okulu bitirdikten sonra Kız Enstütüsü veya Halk Eğitim Merkezinde açılan dikiş-nakış, çocuk bakımı, yemek kurslarına devam ederken diğer yanda da evde annesinden kahve yapmayı, hamur yoğurmayı, yufka açmayı, börek, gözleme, cimcik, mantı, baklava açmayı yemek pişirmesini öğrenirdi.

Görücülük

Evlenmeler görücü usulü olurdu. Oğlan analarına eş, dost akraba kadınlar kız salık (Tavsiye eder) verir. Oğlan anası gözüne kestirdiği veya tavsiye edilen kızı kına gecelerinde, düğünlerde, mesire yerlerinde ve en sonda hamamda görüp vücudu kusursuz, asaleti de kendilerine uygun ise , çok yakın akrabası olan 2-3 kadınla kızı görmeye gider. Gelinlik kızı olan, anne , kızını sabah erken kaldırır ve evin temizliğini gözden geçirir , kız banyosunu yapar saçını tarar sade bir elbise giyer dünürcü beklenirdi. Dünürlük günleri ekseri Pazartesi ve Perşembe şayet kız çalışıyorsa bu işler Cumartesi günü olurdu. Kız anaları damat adayı olan evlere sık sık gitmezler çünkü oğlan anasının (kızını oğluma yakıştırmak istiyor gibi algılanmasından korkardı) kapı çalındığında kafes arkasından bakılır, bunların görücü oldukları anlaşılınca, gelinlik kız hariç, hane halkı güler yüzle misafirleri karşılar. Hoşbeşten sonra gelinlik kız içeri girer en yaşlıdan başlayarak ellerini öper geri geri odadan çıkar bir müddet sonra gelinlik kız elinde kendi pişirdiği kahvelerle başı önde olduğu halde buyurun diye ikram eder. Fincanların boşalmasını odanın münasip yerine elinde tepsi olduğa halde ayakta bekler. Konuşmalara hiç karışmaz. Görücüler kahvelerini yudumlarken bir yandan da gelin adayına baştan ayağa bakıp incelerler . Oğlan anası su ister ve yanına gelen kızla konuşurken şivesini, dişlerine ağzının kokup kokmadığını çaktırmadan kontrol eder. DEVAMI YARIN…

Continue Reading

Facebook

Öne çıkanlar