Connect with us

PROF. DR. HÜSAMETTİN İNAÇ

16 NİSAN REFERANDUMU: İDDİALAR ve GERÇEKLER-1

Uzun süren sistem değişikliği arayışları mecliste yeterli çoğunluğa ulaşarak önümüzdeki süreçte referanduma sunulacaktır. Referanduma sunulacak maddelerden ilki sistem değişikliği ile ilgili bir madde değildir… Zira bu madde mahkemelerin bağımsızlığının yanında tarafsızlığını anayasal düzlemde garanti altına almaktadır. Değişikliğin ikinci maddesi ise milletvekili sayısını 550’den 600’e çıkartmaktadır. Bu değişiklik kimilerince siyasi rüşvet veya israf vb. gibi bilimsellikten uzak, sübjektif değerlendirmelere tabi tutulsa da aslında oldukça isabetli bir değişiklik olup demokratik değerlerle örtüşen bir gerekçeye de sahiptir. Hâlihazırda ülkemizde bir milletvekili çıkarmak için ortalama yüz kırk bin oya ihtiyaç duyulmaktadır. Avrupa Birliği ülkelerinde bu rakam altmış binin altındadır. Dolayısıyla ülkemizde ortalama yüz kırk bin kişiye bir temsilci düşerken bu Avrupa Birliği ülkelerinde altmış bin kişinin altındadır. Nüfusu ülke nüfusumuza yakın olan Avrupa Birliği ülkelerinde milletvekili sayılarının ülkemizdeki sayının çok üstünde olmasının altında yatan temel gerekçe temsilin sağlıklı ve adil bir biçimde sağlanması gayesi yatmaktadır. Milletvekili sayısının artması bir siyasi rüşvet vs. değil, olması gereken hatta geç kalınmış demokratik bir zorunluluktur.

Değişiklik teklifinin üçüncü maddesi seçilme yaşını 18’e düşürmekte ve askerlik ile ilişiği bulunmayan birinin milletvekili seçilmesi halinde askerlik hizmetini yerine getirmesini ertelemeyi hüküm altına almaktadır. Bu noktada söylenecek ilk şey seçme ehliyetine sahip birinin seçilme ehliyetine de sahip olacağı gerçeğidir. Bu gerçeklikle birlikte şu sorunun sorulması adeta bir zorunluluk teşkil etmektedir. Bugün hâlihazırda milletvekili seçilme yaşı yirmi beş ve mecliste yirmi beş yaşında kaç milletvekili var? Seçilme yaşının on sekize düşürülmesiyle birlikte birkaç kişi bu yaşlarda milletvekili seçilebilir elbette ancak bu meclisin kahir ekseriyetinin bu yaştaki milletvekillerinden oluşacağı anlamına gelmez.

Teklifin dördüncü maddesine göre, TBMM seçimleri 4 yılda değil, 5 yılda bir yapılacaktır.

Cumhurbaşkanı seçimleri de TBMM seçimleri gibi 5 yılda bir olacak ve seçmenler, iki seçim için aynı gün sandığa gidecektir. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilecektir. Cumhurbaşkanı seçiminde birinci oylamada gerekli çoğunluğun sağlanamaması halinde, belirtilen usule göre ikinci oylama yapılacaktır.

Teklifin beşinci maddesiyle, TBMM’nin görevleri ve yetkileri, “kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, TBMM üye tam sayısının 5’te 3 çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek, anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmek” olarak sıralanmaktadır. 6. Madde ile ise TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yollarına ilişkin maddesindeki değişiklik ile yasamanın belli bir konuda Meclis Araştırması yapması, Genel Görüşme açarak Genel Kurulda görüşmesi ve milletvekillerinin, cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanların cevaplaması istemiyle yazılı soru sorması yeniden düzenlenmektedir. Buna göre, TBMM; Meclis Araştırması, Genel Görüşme, Meclis Soruşturması ve Yazılı Soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanabilecekken; Gensoru, denetleme yetkisinden çıkarılmaktadır.

Prof. Dr. Hüsamettin İnaç
husamettininac@yahoo.com

Continue Reading

Facebook

Öne çıkanlar