Connect with us

DR. CEM ÇERKEŞ

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI (1)

Herhangi bir kaza ya da yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin tıbbi yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önleyebilmek amacıyla olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır.
İlk yardımın tanımında belirtilen amaç doğrultusunda, hasta/yaralıya tıbbi araç ve gereç aranmaksızın mevcut araç ve gereçlerle, sağlık ekibi gelinceye kadar, ilaçsız uygulamaları yapan, konuyla ilgili eğitim sonunda ilk yardımcı sertifikası almış kişiyi tanımlar.
Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak,hasta/yaralının durumunun kötüleşmesini engellemek,iyileştirmeyi kolaylaştırmak ilk yardımın öncelikli amaçlarıdır.
Koruma: Olay yerinde olası tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır.
1-)Kazaya uğrayan araç mümkünse güvenli bir alana alınmalıdır.
2-)Olay yeri görünebilir biçimde işaretlenmelidir.
3-)Meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılmalıdır.
4-)Kazaya uğrayan aracın kontak anahtarı kapatılmalıdır.
5-)Sigara içilmemelidir ve içilmesine izin verilmemelidir.
6-)Gaz varlığı söz konusu ise; zehirlenmelerin önlenmesi için gerekli önlemler alınmalıdır.
7-)Gaz tüpünün vanası kapatılmalıdır, ortam havalandırılmalıdır.
8-)Kıvılcım oluşturacak ışıklandırma veya çağrı araçlarını kullanımına izin verilmemelidir.
9-)Hasta/yaralılar yerlerinden kımıldatılmamalıdır.
10-)Hasta/yaralılar yaşam bulguları yönünden değerlendirilmelidir.
11-)Kanamalı durumlarda mutlaka Hepatit B, C, HIV/AİDS gibi hastalıklara karşı korunmak için eldiven giyilmelidir.
12-) En hızlı şekilde gerekli yardım kuruluşlarına ( 112 ) haber verilmesidir.
Olay yerinde hasta yaralılara müdahale; hızlı ancak sakin ve bilinçli bir şekilde yapılmalıdır. Hasta/yaralının durumunun değerlendirilmesine bağlı olarak ilk yardım yapılmalıdır. Eğer ilk yardım bilinmiyorsa asla hasta/yaralıya dokunulmamalı ve kımıldatılmamalıdır.
Yaralılara ABC yöntemi ile değerlendirilip gerekli müdahale yapılır.Bunlar ;
A-(Airway) Solunum yolu açıklığının değerlendirilmesi:Hasta/yaralının ağız içi kontrol edilerek yabancı cisim varsa işaret parmağı ile çıkarılır.Bir el hasta/yaralının alnına, diğer elin 2 parmağı çene kemiğinin üzerine konulur, alından bastırılarak baş geriye doğru itilip Baş geri-Çene yukarı pozisyonu verilir.
B- (Breathing) Solunumun değerlendirilmesi:Hasta/yaralının solunum yapıp yapmadığı Bak-Dinle-Hisset yöntemiyle 10 sn. süreyle değerlendirilir.
C. (Circulation) Dolaşımın değerlendirilmesi:Bilinci kapalı ve solunumu varsa; hasta/yaralının nabzı değerlendirilir;Yetişkin ve çocuklarda şah damardan, 3 parmak ile 5 saniye kontrol edilir.Bebeklerde kol atardamarından, 3 parmak ile 5 saniye kontrol edilir.
İlk değerlendirme sonucunda hasta/yaralının bilinci kapalı fakat solunum ve nabzı varsa derhal koma pozisyonu verilerek diğer yaralılar değerlendirilir.
TEMEL YAŞAM DESTEĞİ (SOLUNUM ve KALP DURMASI)
Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz ise bir süre sonra kalp durması meydana gelir.
Kalp Durması: Bilinci kapalı kişide kalp atımının olmaması durumudur. Kalp durmasına en kısa sürede müdahale edilmezse dokuların oksijenlenmesi bozulacağı için beyin hasarı oluşur. Kişide solunumun olmaması, bilincin kapalı olması, hiç hareket etmemesi ve uyaranlara cevap vermemesi kalp durmasının belirtisidir.
Temel Yaşam Desteği: Yaşam kurtarmak amacı ile hava yolu açıklığı sağlandıktan sonra, solunumu ve/veya kalbi durmuş kişiye yapay solunum ile akciğerlerine oksijen gitmesini, dış kalp masajı ile de kalpten kan pompalanmasını sağlamak üzere yapılan ilaçsız müdahalelerdir.
TEMEL YAŞAM DESTEĞİ/SUNİ SOLUNUM-GÖĞÜS BASISI (ÇOCUK:1- 8 YAŞ ARASI)
1.Kendimizin ve çocuğun güvenliğinden emin olunur
2. Çocuğun omuzlarına hafifçe dokunularak ve “iyi misin?” diye sorularak bilinç kontrol edilir. Bilinç yok ise;
3. Çevreden yüksek sesle yardım çağrılır; 112 aratılır;
4. Çocuk sert bir zemin üzerine sırt üstü yatırılır,
5. Çocuğun yanına diz çökülür,
6. Çocuğun boynunu ve göğsünü saran giysileri açılır,
7. Çocuğun ağzı kontrol edilerek yabancı cisim varsa çıkarılır,
8. Hava yolunu açmak için bir el hasta/yaralının alnına, diğer elin iki parmağı çene kemiğinin üzerine yerleştirilir,
9. Çene kemiğinin uzun kenarı yere dik gelecek şekilde alından bastırılıp, çeneden kaldırılarak baş geriye doğru itilir; çocuğa baş geri çene yukarı pozisyonu verilir,
10. Hasta/yaralının solunum yapıp yapmadığı bak-dinle-hisset yöntemiyle 10 sn. süre ile kontrol edilir.Göğüs kafesinin solunum hareketlerine bakılır,eğilip, kulağını hastanın ağzına yaklaştırarak solunum dinlenirken diğer el göğüs üzerine hafifçe yerleştirilerek hissedilir.
11. Solunum yok ise; alnın üzerine konulan elin baş ve işaret parmağını kullanarak çocuğun burnu kapatılır,
12.Baş geri çene yukarı pozisyonunda iken çocuğun ağzını içine alacak şekilde ağız yerleştirilir,
13. Çocuğun göğsünü yükseltmeye yarayacak kadar her biri 1 saniye süren 2 nefes verilir, havanın geriye çıkması için zaman verilir
14. Kalp/Göğüs basısı uygulamak için göğüs kemiğinin alt ve üst ucu tespit edilerek alt yarısına bir elin topuğu yerleştirilir (çocuk yetişkin görünümündeyse yetişkinlerde olduğu gibi iki el ile kalp basısı uygulanır)
15. Elin parmakları göğüs kafesiyle temas ettirilmeden, dirsek bükülmeden, göğüs kemiği üzerine vücuda dik olacak şekilde tutulur
16. Göğüs kemiği 5 cm aşağı inecek şekilde (yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3’ü kadar) 30 kalp/göğüs basısı uygulanır, bu işlemin hızı dakikada 100 bası olacak şekilde ayarlanır,
17. Çocuğa 30 kalp /göğüs basısından sonra 2 solunum verilir/yaptırılır (30;2),
18. İlkyardımcı yalnız ise; 30;2 göğüs basısının 5 tur tekrarından sonra 112’yi kendisi arar,
19. Temel yaşam desteğine çocuğun yaşamsal refleksleri veya tıbbi yardım gelene kadar kesintisiz devam edilir.
SAĞLICAKLA KALIN…..

Continue Reading

Facebook

Öne çıkanlar