İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI (2)

Solunum Yolu Tıkanıklığı
Solunum yolunun, solunumu gerçekleştirmesi için gerekli havanın geçmesine engel olacak şekilde tıkanmasıdır. 2 tür solunum yolu tıkanıklığı vardır;
Kısmi Tıkanma : Az da olsa, bir miktar hava geçişinin olduğu duruma kısmi tıkanma denir.
Kişi öksürür, nefes alabilir, konuşabilir. İlk yardım olarak kişiye dokunulmaz ve öksürmeye teşvik edilir.
Tam Tıkanma : Hava girişinin tamamen engellendiği duruma ise tam tıkanma denir.
Kişi nefes alamaz, acı çeker gibi ellerini boynuna götürür, konuşamaz, rengi morarmıştır.
Yetişkin ve Çocuklarda Tam Tıkanmada İlk Yardım
1- Hasta ayakta ya da oturur pozisyonda olabilir.
2- Bilinci kontrol edilir.
3- Sırtına iki kürek kemiği arasına 5 – 7 kez vurulur.
4- Cismin çıkıp – çıkmadığı ağız içerisinden kontrol edilir.
5- Çıkmadıysa, arkadan sarılarak gövdesi kavranır.
6- Bir el yumruk yapılarak, başparmak çıkıntısı midenin üst kısmına, göğüs kemiği altına gelecek şekilde konur. Diğer el ile yumruk yapılan el kavranır.
7- Kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırılır. Bu hareket 5 – 7 kez yabancı cisim çıkıncaya kadar tekrarlanır.
Yanıklar,donmalar ve sıcak çarpmasında ilk yardım
Yanık : Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır.
Yanık Çeşitleri
1. Derece yanıklar: Alt deride ve derinin yüzeyinde, kızarıklık , (pembe, kırmızı arası renk) şeklinde görülen doku hasarı vardır.Ağrı vericidir.Yanık bölgede ödem, hafif şişlik vardır.Genelde 48 saatlik süreç içinde iyileşir
2. Derece yanıklar: Derinin 1. ve 2. tabakasını etkiler.En bariz özelliği deride içi su dolu kabarcıklar ( bül ) oluşmasıdır.Derinin kendini yenilemesiyle kendiliğinden iyileşir.Çok ağrılıdır.
3. Derece yanıklar: Derinin tüm tabakaları etkilenir.Kaslar, sinirler, damarlar üzerinde etkilidir.Beyaz kuru yaradan, siyah renge kadar aşamaları vardır.Ağrısızdır, çünkü bütün sinirler zarar görmüştür.

Yanığın Vücutta Olumsuz Etkileri
Derinliğine, yaygınlığına ve oluştuğu bölgeye bağlı olarak, organ ve sistemlerde işleyiş bozukluğuna yol açar.Ağrı ve sıvı kaybına bağlı olarak şok meydana gelir.Hasta/yaralının kendi vücudunda bulunan mikrop ve toksinlerle enfeksiyon riski oluşur.
Kişi hala yanıyorsa, paniğe engel olunur, koşması engellenir.
Hasta/yaralının battaniye vb. ile üzeri kapatılır ve yuvarlanması sağlanır.
Hasta yaralının yaşamsal bulguları değerlendirilir.En az 20 dakika, ılık su altında tutulur.
Ödem oluşabileceğinden yüzük, bilezik vb. çıkarılır.Giysiler çıkarılır.
Deri sabunlu su ile dikkatle temizlenir.Su toplayan yerler patlatılmaz.
Yanık bölgelere birlikte bandaj yapılmaz.Yanık üzeri temiz bezle örtülür, yanık üzerine hiçbir madde sürülmez.Hasta/yaralı battaniye ile örtülür.
Yanık geniş ve sağlık kurumu uzaksa, kusma yoksa bilinci açıksa hasta/yaralıya ağızdan sıvı verilerek sıvı kaybı engellenir.(1 lt. su + 1 çay kaşığı karbonat + 1 çay kaşığı tuz )
Tıbbi yardım istenir( 112 ).
Kimyasal yanıklarda ilk yardım
Deriyle temas eden kimyasal maddenin en kısa sürede deriyle teması kesilmelidir.Giysiler çıkarılmalıdır.Bölge bol, tazyiksiz suyla , en az 20-25 dk. yumuşakça yıkanmalıdır.Daha sonra Hasta/yaralı battaniye vb. ile örtülmelidir.Tıbbi yardım sağlanmalıdır.
Elektrik yanıklarında ilk yardım
Soğukkanlı ve sakin olunmalıdır.Hasta/yaralıya dokunmadan önce elektrik akımı kesilmelidir.Akımı kesme imkânı yoksa yalıtkan bir maddeyle kişinin elektrikle teması kesilmelidir.Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilmelidir.Hasta/yaralı kımıldatılmamalıdır.Hasar gören bölge örtülmelidir.Tıbbi yardım istenmelidir.
Donmalar
Aşırı soğuk nedeni ile soğuğa maruz kalan bölgeye yeterince kan gitmemesi ve dokularda kanın pıhtılaşması ile dokuda hasar oluşmasıdır.
Birinci derece donma belirtileri: En hafif şeklidir.Deride solukluk, soğukluk hissi,uyuşukluk, halsizlik.Daha sonra kızarıklık ve karıncalanma hissi
İkinci derece donma belirtileri: Zarar gören bölgede gerginlik hissi,ödem, şişkinlik, ağrı, içi su dolu kabarcıklar,Su toplanması iyileşirken, siyah kabuklara dönüşür.
Üçüncü derece donma belirtileri:Dokuların geriye dönülmez biçimde hasara uğramasıdır.
Canlı ve sağlıklı deriden kesin hatları ile ayrılan siyah bir bölge oluşur.
Donmalarda ilk yardım
Hasta/yaralı ılık bir ortama alınarak soğukla teması kesilir.Donmaya maruz kalan kişi sakinleştirilir.
Kesin istirahat ettirilir hareket ettirilmez.Kuru giysiler giydirilir.Bilinci açık ise sıcak, şekerli içecekler verilir.Su toplamış bölgeler asla patlatılmaz, üstü örtülür.
Donuk bölge asla ovulmaz, kendiliğinden ısınması / çözünmesi sağlanır.
El ve ayaklar doğal pozisyonda tutulur.Hala halsizlik varsa bezle bandaj yapılır.Tıbbi yardım istenir.
Sıcak çarpmasında ilk yardım
Hasta serin ve havadar bir yere alınır.Giysiler çıkarılır.Sırt üstü yatırılarak, kol ve bacaklar yükseltilir.
Bulantı yoksa ve bilinci açıksa su ve tuz kaybını gidermek için su, tuz, karbonatla hazırlanan sıvı ya da soda içirilir.SAĞLICAKLA KALIN….


Web Tasarım: Arena Ajans