ZEHİRLENMELERDE İLK YARDIM

Zehirlenme : Vücuda toksik maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır.Normalde yaşamsal fonksiyonlarına zarar verebileceğinden vücuda giren her türlü madde toksik sayılmalıdır.
Zehirlenmeler üç yolla meydana gelir.
Sindirim yolu ile: Ev veya bahçede kullanılan kimyasal maddeler, zehirli mantarlar, bozuk besinler, aşırı ilaç ve alkol alınmasıdır.
Solunum yolu ile: Genellikle karbon monoksit gazı ( tüp kaçakları, şofben, sobalar ) lağım çukurunda biriken karbondioksit, klor, yapıştırıcılar, boyalar, ev temizleyicileri vb..
Cilt yolu ile: Zehirli madde vücuda deri yoluyla girer. İlaç enjeksiyonu, zehirli bitkilere temas, zirai ilaçlar, zehirli hayvanların ısırması ve sokması sonucu oluşur.
Belirtiler
Sindirim Sistemi: Bulantı, karın ağrısı, kusma, ishal.
Sinir Sistemi: Rahatsızlık hissi, hareketlerde uyumsuzluk, havale, bilinç kaybı.
Solunum Sistemi: Nefes darlığı, morarma, solunum durması.
Dolaşım Sistemi:Nabız bozukluğu, kalp durması
Sindirim yolu ile zehirlenmede ilk yardım
Bilinç kontrolü yapılmalıdır.Sadece ağız zehirli maddeyle temas etmişse su ile çalkalanmalıdır.El ile temas etmişse el sabunlu su ile yıkanır.Yaşam bulguları değerlendirilir.Kusma, bulantı, ishal vb. belirtiler değerlendirilir.
Özellikle yakıcı maddenin alındığı durumlarda hasta asla kusturulmaz!
Bilinç kaybı varsa koma pozisyonu verilir.Üstü örtülür.112 aranılır.
Olayla ilgili bilgiler toplanarak kaydedilir. ( Zehirli maddenin türü, ilaç ya da uyuşturucu alıyor mu, hastanın bulunduğu saat, evde ne tür ilaçlar var )
Solunum yoluyla zehirlenmelerde ilk yardım
Olay yeri güvenliği sağlanır (Cam, kapı vb. açılarak ortam havalandırılır. Hasta temiz havaya çıkarılır).Yaşamsal belirtiler değerlendirilir.Rahat nefes alabilmesi için yarı oturur pozisyonda tutulur.Bilinci kapalı ise koma pozisyonu verilir. 112 aranır.
Deri yolu ile zehirlenmelerde ilk yardım
Olay yeri güvenliği sağlanır.Yaşam bulguları değerlendirilir.Ellerin zehirli madde ile teması önlenmelidir.Zehir bulaşmış giysiler çıkartılır.15 – 20 dakika boyunca deri bol suyla yıkanmalıdır.112 aranır.
İlaç Zehirlenmesi
İlaç Zehirlenmesi, En sık karşılaşılan zehirlenme türlerinin en başında ilaç zehirlenmesi yani kimyasal zehirlenme gelir. İlaç zehirlenmesi, sindirim yolu zehirlenmeleri grubunda değerlendirilir. Bu tür zehirlenmelerin etkisi kısa sürede far edilir. Belirtilerin başında ilk olarak baş dönmesi gerçekleşir, mide bulantısı oluşur, halsizlik görülür, çift görme belirtisi ortaya çıkar, vücut ısısında ani yükselme meydana gelir, terleme ve aynı anda üşüme hissi oluşur, bilinç kaybı yaşanır ve ilaç kullanımıyla ortaya çıkan ilaç zehirlenmesi hemen müdahale edilmezse eğer kalıcı hasarlara neden olur yada ölüme kadar gidebilen sonuçlara yol açar. Bu belirtiler görüldüğü vakit öncelikle hemen en yakınınızda olan kişilerden yardım isteyin. Bilinciniz kapanmadan ne tür bir ilaç kullandığınızı ve bu ilacı ne zaman kullandığınız, ilaçtan ne kadar aldığınızı belirtin. Çevrenizde kimse yoksa eğer derhal 112 acil servisi arayın ve konumuzu, durumunuzu belirtin. Bunlardan birini yapamayacak durumdaysanız eğer derhal kusun ve alınan ilacın etkisinden kurtulun. Kusmak için işaret parmağınızı boğazınızdan aşağıya doğru götürün, parmağınızı küçük dilinize değdirecek şekilde sokmanız kusmanıza yardımcı olur. Tuzlu su karşımı yada sıcağa yakın su içmeye çalışmak da kusmanıza yardımcı olur. Kustuktan sonra hemen ılık yada soğuk süt içmelisiniz. Hemen kullandığınız ilaç kutusunu veya ilaç prospektüsünü yanınıza alarak en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
Gıda Zehirlenmesi
Gıda Zehirlenmesi Belirtileri, besinlerden bulaşan ve daha çok mide, bağırsak sistem şikayetleriyle devam eden ani olarak gelişim gösteren durumlara gıda zehirlenmesi adı verilmektedir. Gıda zehirlenmesi genellikle hafif olarak belirti oluşturmasıyla beraber ölümcül olabilen, oldukça sık karşılaşılan önemli bir rahatsızlık belirtisidir. Kişiler bakteriler yada toksinlerden bulaşmış yiyecekleri yada içecekleri tükettikleri zaman gıda zehirlenmesi oluşum gösterir. Bir yiyecek yada içeceğin bakterilerle, toksinlerle bulaşmış olduğunu söylemek oldukça zor olacaktır çünkü yiyeceklerin görüntüsünde, kokusunda ve tadında herhangi bir değişiklik meydana gelmemiş olabilir. Gıda zehirlenmesi tek bir kişiyi yada aynı bakteri olan yiyecekten yemiş bir grup insana etki oluşturabilir. Ortak bir yemeğin yenilmesinden 6-24 saat sonra iki yada daha çok kişide benzer belirtilerin gözlenmesi gıda zehirlenmesinin belirtisi olabilir. Bu belirti aynı yerde bulunan ve aynı gıdayı yiyen kişilerde görülebileceği gibi, aynı şekilde bakteri olan gıdaları farklı yerlerden alan, yiyen kişilerde de belirti gösterebilir. Gıda zehirlenmesinin bir çoğu bakterilerin üretmiş olduğu toksinlerden yada bakteri miktarından kaynaklanmaktadır. Bazı bakteri türleri gerekli nemde, beslenmede, sıcaklıkta ve gerekli görülen zaman koşulları oluştuğunda milyonlarca ürer ve enfeksiyon ve hastalık riski de o kadar yüksek olur.
Gıda zehirlenmesinde hastalığın şiddeti zehirlenmeye sebep olan mikroorganizmanın cinsine göre değişiklik gösterir ve her gıda zehirlenmesi oluşumunda kuluçka süresi değişkenlik gösterir. Kimi gıda zehirlenmelerinde belirtiler yarım saat ile 1 saat içerisinde görülürken, gıda zehirlenmelerinin çoğunda ise zehirlenme belirtileri 6-12 saat içerisinde belirti gösterir. Diğer zehirlenmelerde ise belirtilerin görünmesi için birkaç gün yada bir hafta kadar süre geçmesi gerekir. Gıda zehirlenmesi genel olarak 1 günle 3 gün devam eder fakat bakterinin türüne göre enfeksiyonun şiddetine göre ve kişinin genel sağlık durumuna göre bir hafta sürebilir. Çoğu kişi 1 hafta içinde tamamen iyileşir. En yaygın görülen belirtiler mide ve mide içerisinde enfeksiyonundan kaynaklı olan mide bulantısı, kusma belirtisi, karın ağrısı ve ishal olmaktadır. Gıda zehirlenmesine bağlı olarak belirtilerin eşliğinde yüksek ateş ve üşüme hissi, kanlı dışkılama belirtisi, susuz kalma belirtisi, şiddetli kas ağrıları, sürekli halsizlik ve bitkinlik belirtisi görülür. Nadir olarak da gıda zehirlenmesi belirtileri sinir sistemine zarar verecek kadar ciddi belirtiler oluşturur. Daha ilerlemiş zehirlenmeler felce, hatta ölüme sebebiyet verebilir.
Gıda zehirlenmesi belirtileri genel olarak yukarıda belirtilen zehirlenme belirtileriyle görülür. Gıdaların hazırlanmasında ve gıdaların sunumu yapılırken hijyen kurallarına uyulmaması durumunda ve gıdaların hazırlandıktan sonra uygun saklama koşullarının sağlanamamasında gıdalarda mikroplarla yada oluşan toksinlerle bulaşmaktadır. Dolayısıyla iyi şekilde pişmemiş olan gıdalar yada gıdaları pişiren kişinin gıdayla temas etmeden önce ellerini yıkamadığı yiyecekleri yememiz halinde gıda zehirlenmesi gerçekleşebilir. Bakteriler çok sayıda olduklarından dolayı daha yaygın olarak üretmiş oldukları toksinler sebebiyle gıda zehirlenmesine sebebiyet verirler. Kimi bakteriler çoğaldıkları zaman toksin oluşturur ve bir çok durumda bakteri bulaşan yiyeceği tükettikten sonra hastalanmanıza neden olan şeyler de toksinlerdir. Gıda zehirlenmesinin en yaygın olanı bakteriyel olan zehirlenmelerdir. Bu zehirlenmenin sebebi çiğ kümes hayvanlarında olan, pastorize edilmemiş sütte olan, kırmızı ette ve arıtılmamış suda bulunan bakteriler olmaktadır. Sürekli olmamakla birlikte gıda zehirlenmelerinde kimyasallardan bulaşan toksinler yada böcek ilaçları da sebebiyet vermektedir. Ağır metal zehirlenmelerinin belirmesi, mantar zehirlenmelerinden dolayı oluşan belirtiler de gıda zehirlenmesi belirtileri arasında yer almaktadır.
Zehirlenmelerde genel ilk yardım
Zehirlenmeye neden olan maddeyi uzaklaştırmak ( Zehirli madde vücuttan ne kadar çabuk uzaklaştırılırsa o kadar az miktarda emilir.).Hayati fonksiyonların devamını sağlanması.Sağlık kuruluşuna bildirme ( 112 ).Zehir danışma merkezi 114’ü arayın
Şofben kazalarında ilk yardım
Kişi ortamdan uzaklaştırılır,Hareket ettirilmez,Yaşam bulguları değerlendirilir,Havayolu açıklığı sağlanır,Tıbbi yardım istenir (112).Banyo içerden kilitlenmemeli,Şofben iyi çeken bir bacaya bağlanmalı,Şofbenin olduğu yere bol hava girişi sağlanmalı,Şofben ile tüp arasındaki hortum 125 cm’den uzun olmamalıdır.Banyodaki kişiler kontrol edilmelidr. SAĞLICAKLA KALIN….


Web Tasarım: Arena Ajans