fbpx

Asmalı Konak’ın unutulan tarihi

2 dakikada okunabilir

Günümüzde Kütahya’da Asmalı Konak adında bir yer olduğundan bilmem kaçımız haberdardır, ancak şuna eminim ki gündelik telaşlardan kafasını kaldırıp da Kütahya sokaklarında yürümüş birinin muhakkak dikkatini çekmiştir.

Kütahya kent tarihinde ilginç bir yer edinen bu konak, şimdiki Adliye binası olan, Mutasarrıf Giritli Ahmet Fuat Paşa’nın mirası eski Hükümet Sarayı’nın hemen yanında, Mahvel Sokak üzerindedir.

Binanın Asmalı Konak olarak adlandırılmasının çok eski zamanlara gittiğini sanmıyorum, zira balkonundan sarkan asmalara eski fotoğraflarda rastlamıyoruz. Edinebildiğim bilgilere göre 1863 yılında kurulan Ziraat Bankası’nın Kütahya’daki ilk hizmet şubesi 1898-1899 yıllarında faaliyete geçmiştir. Tabii kuvvetle muhtemel bu şubenin, yine Giritli Ahmet Fuat Paşa’nın mutasarrıflığına rastlayan dönemde inşa edildiğini sanıyoruz ki binanın, 1898 tarihli eski bir fotoğrafında, ”Kütahya’da müceddiden inşa olunmuş Ziraat Bank şubesi.” notu yer almaktadır. Bir zaman, konağa yaptığım ziyarette büroyu işleten avukat bey bana, yapının banka olarak hizmet verdiği dönemden kalma vezne açıklıklarını da göstermişti.

Tarihteki serüvenine Ziraat Bankası hizmet binası olarak başlayan Asmalı Konak, Yunanistan Krallığının 17 Temmuz 1921 tarihinde Kütahya’yı işgaliyle beraber farklı bir hüvviyet kazanıyor. İşgale kadar banka hizmet binası olarak kesintisiz hizmet verip vermediğini bilmiyoruz ancak işgalle başlayan dönemde Yunan Küçük Asya Ordusu Başkomutanı Anastasios Papulas, bu binayı beğenerek şahsi konutu haline getiriyor.

Günümüzde Asmalı Konak olarak anılan binanın işgal dönemine ait fotoğrafı,
Balkonunda General Papulas görünmekte.

Kütahya’da Yunan işgali döneminin en öne çıkan yapıları, Hükümet Sarayı, (Adliye) Hocazadeler Konağı ve Asmalı Konaktır. Hükümet Sarayı’na idari merkez olması için el konulmuşken, Hocazadeler Konağı bir komuta merkezi olarak, 28 Temmuz 1921 tarihinde Yunan Kralı Konstantin’in başkanlığında düzenlenen savaş konseyine ev sahipliği yapmıştır. Halil Ölmez, ”Hoca Rasihzade İbrahim ve Milli Mücadele Müzesi Üzerine Görüşler” adlı blog yazısında restore edilen bu görkemli yapının Milli Mücadele Müzesi olmaya ne kadar münasip olduğundan bahsetmişti. Asmalı Konak ise malumunuz, Yunan Küçük Asya Ordusu Başkomutanı General Anastasios Papulas tarafından zapt edilerek ikametgah olarak kullanılıyor. Generalin Hükümet Sarayı’na yakınlığından dolayı burayı seçmiş olduğu aşikardır.

Hasbelkader günümüze sapasağlam ulaşmış, hizmet vermiş ve hala da vermeye devam eden bu kültür varlığımızın tarihdeki önemini vurgulayıp, en doğru şekilde işlevlendirerek korumak, yaşatmak ve ihya etmek lazım gelmez midir?

İsmail Germiyanoğlu

1998, Kütahya. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü ve Eskişehir Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Kültürel Miras ve Turizm Bölümlerinde okumuştur. 2020 yılında, Kütahya Kalesi Kurtarma Kazısı’nda gönüllü olarak staj görmüş, 2021 yılı kazı döneminde de aynı kurtarma kazısında çalışmıştır.

error: Content is protected !!